Zonguldak alarm veriyor!

Kadırga'da yaşanan acı olayın ardından istinat duvarının da çökmesi, bölgede geniş çaplı tahliyeleri beraberinde getirdi. Gümüş Evler'e kadar uzanan bölgede insanlar evlerinden ayrılmak zorunda kaldı. Kimi başka bir ev kiraladı, kimi yakınlarının yanına yerleşti. Ancak mağduriyet bununla da bitmedi. Vatandaşlar eşyalarını taşımak için dahi izin almak zorunda kaldı.

Elbette öncelik can güvenliği. Ancak bir gün ev sahibi olan insanların bugün başka bir evde kiracı konumuna düşmesi de göz ardı edilmemeli. Bir binanın yıkılması veya bir bölgenin tahliye edilmesi, orada yaşayan insanların sorunlarının sona erdiği anlamına gelmiyor.

Hasan Karabacak Sokak'ta da benzer bir durum yaşandı. Bir apartmanda çatlaklar oluştu. Çatlama sonrasında riskli olduğu değerlendirilen bina, herhangi bir can kaybı yaşanmadan kontrollü şekilde yıkıldı. Buna şükrediyoruz. Ancak şu soruyu sormak gerekiyor: Bina yıkıldı, peki mesele bitti mi? Orada yaşayan insanların mağduriyeti, mülkiyet hakları ve bundan sonraki yaşamları nasıl ele alınacak?

Gelelim Kale Sitesi'ne...

Burada da gündeme gelen zemin hareketliliği vatandaşları endişelendiriyor. Çatalağzı'nda yaşanan istinat duvarı çökmesi de benzer riskleri yeniden hatırlattı.

Zonguldak'ın jeolojik yapısında heyelan ve zemin hareketleri önemli bir yer tutuyor. Üstelik burası bir maden şehri. Yıllar boyunca sürdürülen madencilik faaliyetlerinin zemine etkilerini de hesaba katmak zorundayız. Nitekim geçmişte İncivez bölgesindeki tasman, yani yer altındaki maden boşluklarına bağlı zemin oturmaları üzerine üniversite bünyesinde çalışmalar yapılmıştı. Bu konu geçmişte olduğu gibi bugün de şehrin gündeminde olmalı.

Doğal riskleri ortadan kaldırmak her zaman mümkün olmayabilir. Ancak gerekli tedbirleri almak elimizde. Yetersiz drenaj, altyapı sorunları ve kontrolsüz su sızıntıları da uygun olmayan zemin koşullarında heyelan riskini artırabiliyor.

Sayın Valimizle yaptığımız bir görüşmede Zonguldak'ın kentsel dönüşüm ihtiyacını gündeme getirmiştik. Kendisi de bu konuda bir dosya hazırlayın, değerlendirelim demişti. TÜGEM olarak bu konuda birkaç önerimiz vardı. Kadırga'daki olaydan önce başlayan randevu girişimlerimiz de oldu. Özel kaleme gidilerek yaptığımız başvuru da dâhil olmak üzere toplam yedi kez görüşme talebinde bulunduk. Henüz bir randevu gerçekleştiremedik. Belki Sayın Valimizin bu girişimlerden haberi yoktur. Biz de buradan şehrimiz adına bazı önerilerimizi paylaşmak istiyoruz.

Zonguldak için özel ve kapsamlı bir çalışma yapılmalı. Gerekirse bu çalışmaları koordine edecek ayrı bir birim oluşturulmalı. Riskli bölgeler belirlenmeli, ihtiyaç duyulan yerlerde istinat duvarları ve zemin güçlendirme çalışmaları yapılmalı. Yağmur suyu ve kanalizasyon hatları da baştan sona incelenmeli. Çünkü mesele yalnızca binalardan ibaret değil; altyapı da en az yapı güvenliği kadar önemli.

Burada üniversitemize de önemli bir görev düşüyor. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesinin ilgili bölümleri şehrin tamamını kapsayan kapsamlı bir rapor hazırlamalı. Zonguldak'ın altı da üstü de incelenmeli. Madencilik faaliyetlerinin zemine etkisinden heyelan bölgelerine, tasman riskinden altyapıya ve yapılaşmaya kadar bütün sorunlar bilimsel verilerle ortaya konulmalı. Bu rapor, şehrin geleceğine yön verecek bir yol haritası olmalı.

Daha önceki yazılarımda da dile getirdiğim bir başka konuya değinmek istiyorum. Genel Maden İşçileri Sendikası'nın karşısında bulunan yeşil bina... Balkonlardaki sıvaların dökülmesi ve demirlerin görünür hâle gelmesi sadece benim mi dikkatimi çekiyor. Dışarıdan bakarak binanın taşıyıcı sistemi hakkında hüküm veremem, bilirkişisi de değilim. Ancak şehrin merkezindeki böyle bir yapının teknik açıdan incelenmesi gerektiği açık.

Bir de Kozlu var. Yıllar önce yaşanan toprak kayması nedeniyle bir site yıkılmıştı. Peki, o bölgeye daha sonra ne yapıldı? İki adet 20 katlı bina inşa edildi. İmar mevzuatı konusuna girmiyorum. Ancak zeminin geçmişi düşünüldüğünde bu yapılaşmanın riskleri üzerinde durmak gerekiyor. Üstelik mesele yalnızca zemin de değil. Olası bir yangında 20 katlı bu binalarda tahliye nasıl sağlanacak? İtfaiyenin müdahale kapasitesi, yangın merdivenleri ve acil durum planları yeterli mi? Bunlar daha inşaat aşamasında üzerinde düşünülmesi gereken konular.

Meselenin özü şu: Zonguldak alarm veriyor!

Toprağıyla, altyapısıyla, yapılaşmasıyla ve trafiğiyle artık bütüncül bir planlamaya ihtiyaç duyuyor. Kentsel dönüşümü sadece eski binaları yıkıp yenilerini yapmak olarak görmemeliyiz. Önce zemini, altyapıyı ve şehrin ihtiyaçlarını doğru tespit etmeliyiz.

Kadırga'da yaşanan acı olaydan sonra yeni bir felaket beklemek yerine harekete geçmeliyiz. Çünkü günün sonunda hepimiz bu şehirde yaşıyoruz.

Felaketlerden sonra çözüm arayan değil, felaket yaşanmadan önlem alan bir Zonguldak istiyoruz.