banner3

banner17

19.01.2022, 21:06 869

SİLAHTARAĞA’DAN ZONGULDAK’A

İstanbul…

Yahya Kemal’in “Sade bir semtini sevmek bile bir ömre değer” diye tarif ettiği,

Napolyon’un “Dünya tek bir ülke olsaydı başkenti İstanbul olurdu” dediği,

Güzelliği karşısında Zonguldak’tan gelen gam yüklü gemilerin selam durduğu efsunlu, aziz ve kadim şehir.

Bu tarihi şehirde “Altın boynuz” denilen Haliç’in kolları arasında saklanmış bir endüstri mirası Silahtarağa Elektrik Santrali…

İstanbul’da kaldığım günlerde Osmanlı’nın endüstri mirası bu müstesna eseri ziyaret ettim.

III. Selim’in silahtarı Seyit Abdullah Ağa’nın yörenin geçmişindeki oynadığı önemli rol nedeniyle tesisin bulunduğu bölgeye Silahtarağa denildiği için santrale bu isim verilmiş.

Silahtarağa Elektrik Santrali, Haliç’te Kâğıthane ve Alibeyköy derelerinin birleştiği yarımada üzerinde 1914 yılında kurulmuştu.

Kömür yakıtlı (termik) olarak kurulan santralin kömür ihtiyacı Zonguldak kömür havzasından ve buradan gemilerle taşınarak temin ediliyordu.

Santralin faaliyete geçmesiyle birlikte İstanbul’un aydınlatma ve diğer enerji ihtiyaçlarını artık bu tesisten karşılıyordu ki beklenmedik bir durum ortaya çıktı!

Birinci Dünya Savaşı başlamış, Osmanlı ile Rusya karşı karşıya gelmişti.

Savaş sırasında Rus donanması tarafından Zonguldak kömür havzası ve kömür taşıyan gemilere yapılan saldırılar, kömür naklini imkânsız hale getirmiş, kömür üretimi de büyük oranda düşmüştü.

Şayet kömür temin edilemezse İstanbul karanlıkta kalacak, santralin yanı sıra kömürle çalıştığı için askeri ve özel gemiler de duracaktı.

Üstelik denizyolundan başka Zonguldak kömürlerini İstanbul’a ulaştıracak başka yol da yoktu.

Hâlbuki Arifiye’den geçip 1892 yılında Ankara’ya ulaşan Anadolu-Bağdat demiryolu hattı kapsamında Adapazarı-Ereğli demiryolu yapımı da planlanmıştı.

Ancak yüklenici Almanlar tarafından bu hattın yapımı gerçekleşmedi. Gerçekleşseydi Rusların denizdeki saldırılarına rağmen İstanbul’un kömür ihtiyacı demiryolu ile Ereğli’den karşılanabilecekti.

Santralin kömür ihtiyacını karşılamak üzere alternatif çözüm arayışına gidildi. Tek çare İstanbul’un kuzeyindeki Ağaçlı ve Çiftalan linyit kömürleriydi.

Enver Paşa komutasındaki birlikler tarafından Silahtarağa Santrali ile Ağaçlı ve Çiftalan arasında dekovil demiryolu inşa edilerek kömür buradan temin edildi.

Zonguldak-İstanbul Enerji Köprüsü

Birinci Dünya Savaşı ve zaferle çıkılan Milli Mücadelenin ardından kurulan Cumhuriyet’in de ilk projelerinden birisi Zonguldak havzasında taş kömürü üretimi ve demiryolu inşası oldu.

Bir taraftan havzanın gelişimi ve üretime yönelik çalışmalar yapılırken, diğer taraftan da kömürün Ankara ve diğer şehirlere ulaştırılması için Ankara-Zonguldak arasında demiryolu inşa edildi.

İnşa edilen bu demiryolu hattı üzerinde de 1948 yılında Çatalağzı Termik Elektrik Santrali (ÇATES) kuruldu.

1952 yılından itibaren de ÇATES ile Silahtarağa Santrali arasında bağlantı kuruldu. Bu bağlantı aynı zamanda ulusal enerji sisteminin de (Enterkonnekte sistem) başlangıcı oldu.

İstanbul’un elektrik yükünü yıllar yılı ÇATES ve Silahtarağa birlikte taşıdı.  

Bugüne gelirsek;

Özel sektör eliyle de olsa ÇATES elektrik üretmeye, Türkiye’yi aydınlatmaya devam ediyor.

Bugün Santralistanbul adıyla müze ve üniversite olarak hizmet veren Silahtarağa Santrali ise geleceğin aydınlarını yetiştiriyor.

KAYNAKÇA

1-Arda Baş, I. Dünya Savaşı’nda Rusya’nın Zonguldak’a Yönelik Saldırıları (1914-1915)

2-Dr. Mustafa Albayrak, Osmanlı-Alman İlişkilerinin Gelişimi ve Bağdat Demiryolunun Yapımı

3-https://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrkiye%27de_elektri%C4%9Fin_tarihi

4-https://www.santralistanbul.org/tr/hakkinda/

5- https://bit.ly/3tHug8b

6-https://tr.wikipedia.org/wiki/Silahtara%C4%9Fa_Elektrik_Santrali

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Pendikspor Futbol 34 77
2. Amed Sportif Faaliyetler 34 57
3. TECO Karacabey Belediyespor 34 56
4. Isparta 32 Spor 34 55
5. Tarsus İdman Yurdu 34 55
6. Anagold 24Erzincanspor 34 54
7. Bucaspor 1928 34 53
8. Kırşehir Belediyespor 34 49
9. Ankara Demirspor 34 49
10. Weecoins Kırklarelispor 34 47
11. Şanlıurfaspor 34 46
12. Nazilli Belediyespor 34 45
13. Uşakspor A.Ş. 34 40
14. CriptoSwaps Zonguldak Kömürspor 34 38
15. Pazarspor 34 34
16. Akhisarspor 34 31
17. Karatay Termal 1922 Konyaspor 34 29
18. Eskişehirspor 34 22
19. GMG Kastamonuspor 0 0
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 37 57
9. Sivasspor 38 54
10. Kasımpaşa 38 53
11. Adana Demirspor 37 52
12. Galatasaray 38 52
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 37 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 71
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 37 49
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 37 45
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 39
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Günün Anketi Tümü
1.100 TL Bayram ikramiyesi yeterli mi yetersiz mi? 1.100 TL Bayram ikramiyesi yeterli mi yetersiz mi?
Gelişmelerden Haberdar Olun
@