CHP Zonguldak İl Başkanı Olcay Can, Gelik’te yaşanan maden faciasının ardından yaptığı açıklamada, hayatını kaybeden madencilere rahmet, ailelerine başsağlığı ve yaralı işçilere acil şifalar diledi. Can, açıklamasında Türkiye Taşkömürü Kurumu’nun (TTK) aspiratör ihalelerini de gündeme taşıyarak geçmişte yaşanan maden facialarını hatırlattı ve kurum yönetimiyle Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına yanıtlanması gereken sorular yöneltti. Aspiratörlerin teslimat süreci, yapılan ödemeler ve sözleşme hükümlerine ilişkin kamuoyuna yansıyan iddiaların belgeleriyle açıklığa kavuşturulmasını isteyen Can, “Madencinin hayatı söz konusuysa hiçbir soru ertelenemez, hiçbir belge gizli kalmamalıdır” dedi.
BUGÜN GELİK’TE YİNE OCAĞA ATEŞ DÜŞTÜ!
Zonguldak yine acı bir haberle sarsıldı.
Gelik’te meydana gelen maden kazasında hayatını kaybeden işçilerimize Allah’tan rahmet, ailelerine ve tüm Zonguldak’a başsağlığı, yaralı işçilerimize acil şifalar diliyorum.
TTK’DA ASPİRATÖR DOSYASI: GEÇMİŞİN UYARILARI, BUGÜNÜN SORULARI!
Zonguldak’ta madencilik tarihine yalnızca üretimle değil, ihmallerin ve ihmallerin ardından gelen acıların hesabıyla da bakmak zorundayız.
7 Ocak 2013’te TTK Kozlu Müessesesi’nde meydana gelen ve 8 madencimizin yaşamını yitirdiği faciada, dönemin Kozlu Müessese Müdürü Kazım Eroğlu, “taksirle ölüme neden olma” suçundan 3 yıl 4 ay hapis cezasına çarptırıldı; cezası para cezasına çevrildi. Buna rağmen Eroğlu, 2017’de TTK Genel Müdür Vekilliğine, 2018’de ise asaleten genel müdürlüğe atandı.
Ardından 14 Ekim 2022’de Amasra faciası yaşandı. 42 madencimizin hayatını kaybettiği bu felaketin ardından havalandırma sistemleri ve gerekli yatırımlar da ciddi biçimde tartışıldı.
Peki, yıllardır yapılan uyarılardan ne kadar ders çıkarıldı?
Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre, TTK’nın ana aspiratörlerinin yenilenmesi ihtiyacı 2018’den itibaren gündeme geldi. İhale süreçlerinin uzadığı, önceki girişimlerin sonuçlandırılamadığı ve yeni alım sürecinin de teslimat tartışmalarıyla gündemde olduğu görülüyor.
Bugün ise Karadon ve Üzülmez müesseseleri için yapılan iki aspiratör ihalesi hakkında yanıt bekleyen önemli sorular var. Basına yansıyan haberlere göre sözleşmelerin toplam bedeli 3 milyon 880 bin dolar ve ekipmanların 2025 yılı sonunda teslim edilmesi öngörülüyordu. Buna karşın teslimatın gerçekleşmediği ve önemli tutarlarda ödeme yapıldığı iddiaları kamuoyuna yansıdı. Bu iddiaların kurum tarafından belgeleriyle açıklığa kavuşturulması gerekiyor.
TTK yönetimine ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına açıkça soruyoruz:
· Aspiratörlerin teslimatı neden gerçekleşmedi? Sözleşmedeki teslim tarihi aşıldıysa hangi işlemler yapıldı?
· Yüklenici firmaya bugüne kadar ne kadar ödeme yapıldı? Ödemeler hangi aşamalarda ve hangi sözleşme hükümlerine dayanılarak gerçekleştirildi?
· Sözleşmede hangi teminatlar öngörüldü ve bu teminatlar alındı mı?
· Gecikme nedeniyle sözleşmede yer alan yaptırımlar uygulandı mı?
· İhale hangi usulle yapıldı, teknik şartname hangi kriterlere göre hazırlandı ve teklifler nasıl değerlendirildi?
· Aspiratörlerin teslim edilememesi nedeniyle kurumun üretim ve maliyetleri üzerindeki etkisi nedir?
Bu soruların yanıtı tahminlerle değil, sözleşmelerle, ödeme kayıtlarıyla ve teknik belgelerle verilmelidir.
İmzalanan sözleşme ve teknik şartname, ödeme takvimi, teminat belgeleri, teslimat süreci ve varsa süre uzatımı kararları kamuoyuna açıklanmalıdır. İhale sürecinde mevzuata aykırılık bulunup bulunmadığı da yetkili mercilerce incelenmeli; tespit edilen sorumluluklar varsa gereği yapılmalıdır.
TTK yönetimi sessiz kalmamalıdır. Bakanlık, kurumun açıklama yapmasının önünde bir engel bulunduğu iddiasını da açıklığa kavuşturmalı; soruların cevapsız kalmasına izin vermemelidir.
Çünkü mesele yalnızca milyonlarca dolarlık bir satın alma değildir. Mesele, madencinin can güvenliği, kamu kaynaklarının korunması ve yıllardır aynı kurumda yaşanan sorunlardan ders çıkarılıp çıkarılmadığıdır.
Amasra faciası sonrasında havalandırma yatırımlarının ve denetimlerin önemi bir kez daha gündeme gelmişken, aspiratörlerin tedarik sürecine ilişkin soruların yanıtsız bırakılması kabul edilemez. Ancak herhangi bir ihale gecikmesiyle belirli bir maden faciası arasında doğrudan nedensellik kurulacaksa bunun teknik ve hukuki kanıtlarla ortaya konulması gerekir.
Bizim talebimiz açık: Şeffaflık, hesap verebilirlik ve sorumluların hukuk çerçevesinde belirlenmesi.
TTK yönetimi ve Bakanlık, kamuoyunun sorularına açık ve belgeli yanıt vermelidir.
Madencinin hayatı söz konusuysa hiçbir soru ertelenemez, hiçbir belge gizli kalmamalıdır.
Olcay Can
CHP Zonguldak İl Başkanı
