banner3

banner17

Cumhuriyetin ilanından sonra Zonguldak’ta neler oldu?

NOSTALJİ 31.03.2021, 22:32 31.03.2021, 22:35
71
Cumhuriyetin ilanından sonra Zonguldak’ta neler oldu?

Zonguldak;

-1 Nisan 1920’de Zonguldak Bağımsız Mutasarrıflık haline getirildi.

-1920’li yıllarda Zonguldak’ın en lüks oteli ‘İhsaniye Oteli’ydi.

-1920’li yıllar, Türkiye’ye Fransa’dan 3 Piyano geliyor, 2 tanesi Zonguldak’ta.

-23 Mart 1923 tarihinde, “Zonguldak” gazetesinin ilk sayısı yayınlandı.

-13 Aralık 1923 yılında ‘Karaelmas Basımevi’ adı altında ilk matbaa kuruldu.

-1923 yılında Zonguldak’ta 296 çocuk doğdu, 273 kişi öldü.

-1924 yılında Zonguldak’ta ölüm olayları daha da arttı.

Zonguldak, Cumhuriyetin kuruluşunun ardından, 1 Nisan 1924'te Türkiye’nin ilk ili ilan edildi.

-20 Ekim 1924 tarihinde Türkiye’nin ilk Maden Mühendis Mektebi Zonguldak’ta açıldı.

-1925 Zonguldak Devlet Hastanesi açıldı ve Frengili Erkek Koğuşu hizmete girdi.

-1926, İş Bankası, Kozlu Kömür İşleri TAŞ’ı (Kömüriş) kurdu.

-1928 yılında Zonguldak’ın elektrik tesisatı inşası tamamlandı. Toplam değeri 105 bin.358 TL idi. Daha ileriki yıllarda Elektrik Çatalağzı’ndan getirilecekti. Elektrik abonesi sayısı 3115 idi. Cadde ve sokaklarda 705 lamba vardı. Elektriğin birim fiyatı 10 kuruştu ve yardım-vergilerle birlikte 13 kuruşa satılmaktaydı. (1928 yılında elektriğin birim fiyatı vergiler dâhil 13 kuruştu).

-1927 yılında Zonguldak şehir merkezinin nüfusu 45 bin 258 idi.

-1929 yılında frengi ve sıtma ile savaş ilan edildi. Toplam 360 bin 86 kişi sıtma taramasından geçti.

-1930’lu yıllar, Türkiye’de 4 tenis kortu var, bunlardan 3’ü Zonguldak’ta idi.

-26 Ağustos 1931 yılında Atatürk’ün ziyaretinden sonra, geçtiği caddeye ‘Gazipaşa Caddesi’ adı verildi.

-29 Ekim 1931 yılında yeni Valilik Binası hizmete açıldı.

-8 Kasım 1932 yılında Uzunmehmet günü (Kömür günü) kutlaması ilk kez yapıldı.

-1932 yılında beton iskele yapıldı. 80 metreden fazla boyu olan iskelenin maliyeti 47 bin 230 TL’idi.

-1932 yılında Zonguldak şehir merkezinin nüfusu 38 bin 102 idi.

-9 Şubat 1933’te tamamen yerel olan Efesbank kuruldu. 250 bin lira sermaye ile kurulan Efesbank’ın kurucusu Şefik Kamil isimli bir tüccardı.

-1933 yılında ‘Halkevi’ binası hizmete girdi.

-1933 yılında Zevk Sineması (Tiyatro Salonu) açıldı.

-19 Ağustos 1934’de belediye kurumsallaştığında Zonguldak’ta 6 mahalle (Meşrutiyet, Mithatpaşa, Baştarla, Karaelmas, Ontemmuz ve Terakki) vardı.

-1935, Üzülmez Kok Fabrikası hizmete girdi.

-21 Haziran 1936 yılında ilk kez ‘Zonguldak’ın Kurtuluş’ günü kutlamaları yapıldı.

-1936 yılında yapılan belediye binası için (Gümrük Müdürlüğü karşısındaki) 29 bin 271 lira 78 kuruş harcandı.

-Karabük Demir Çelik Fabrikalarının temeli 3 Nisan 1937’de Başbakan İsmet İnönü tarafından atıldı.

-1936-37 İlk “Zonguldak Kılavuzu-Telefon Rehberi” Kitabı basıldı.

-1937 yılında ilk resim sergisi açıldı.

-1937, Etibank, Ereğli Kömürleri İşletmesi TAŞ. (Ekitaş) kuruldu.

-1937 yılından başlayarak ocaklarda sayıları 1600’lere ulaşan mahkumlar çalıştırıldı.

-16.1.1937 günü Adalet Bakanlığı ile Türk-İş Kömür Şirketi arasında bir anlaşma yapıldı.

Bu anlaşma uyarınca kömür şirketi ilk kez mahkûm işçiler kullanmaya başladı.

İlk gelen 50 kişinin pavyonların inşasında çalıştırılmasıyla başlanılan mahkûm işçilik statüsü için 4.5.1927’de Zonguldak’a 100 hükümlü daha sevk edildi.

“Maden Yeni Cezaevi” bünyesinde çalışarak hükümlülüklerini tamamlayan

insanlardan 50’si daha 12.8.1937’de Zonguldak’a gönderildi.

Miktarları daha sonra da artan bu hükümlüler cezalarını maden ocaklarında çalışarak çektiler. Daha sonra sayıları 1600’lere ulaşan hükümlü maden işçileri Üzülmez, Yeşildağ, Kozlu ve Gelik bölgelerinde çalıştırıldılar. Mahkûm işçiler doğrudan kömür kazma işlerinde çalıştıkları gibi; ocak dışındaki inşaat, daimi tamirat ve nakil işlerinde de çalıştırıldılar. Bir günleri iki gün sayılan hükümlülerin çalışmaları karşılığında alacakları ücretler bankada tahliyelerine kadar bloke edildiğinden firar olaylarına rastlanmadı. Çünkü firar edenler ayrıca cezaya çarptırılacağı gibi kazandıkları para da hazineye devredilecekti.

-13 Nisan 1938 yılında Zonguldak’ın ilk (Karaelmas) dergisi basıldı.

-1939 Kozlu-Kasaptarla ocağındaki patlamada 23 kişi öldü.

-1940 yılında kentin su şebekesi yapıldı. 3 km. uzaklıktaki Kokaksu’dan çekilen çelik borularla yapılan su şebekesi 275.bin 38 Kuruş’a mal oldu. Bu suyun metreküpü 20 kuruştu. Su abonesi sayısı 2018 idi. Kent içinde genel kullanıma açık olarak 14 çeşme vardı. Buna karşılık yangın muslukları sayısı 56 idi.

-1940 yılında itfaiye kadrosunda 20 kişi görevliydi. (1 amir, 1 baş şoför ve makinist, 1 çavuş, 1 onbaşı, 6 şoför ve 10 er) Buna karşılık araç-gereç sayısı şöyleydi: 2 arozöz, 2 motopomp, 1 eşya kamyoneti, 1 Kılavuz otomobili ve 1450 metre bez hortum.

-1940 yılında suyun metreküpü 20 kuruştan satıldı.

-1942 yılında Üzülmez deresi boyunca limandan başlanarak Ankara Köprüsü’ne kadar uzanan dere rıhtımı 320 bin 90 TL harcanarak yapıldı. Daha sonra bozulan kısımları onarımı için 45 bin TL harcandı.

-1943, EKİTAŞ kurumu, EKİ (Ereğli Kömürleri İşletmesi) Müessesesi’ne dönüştürüldü.

-1945 sayımına göre Zonguldak Nüfusu 33 bin 480 olarak belirlenmişti. Kentte 1466’sı ahşap, 3411 bina vardı. Bu binaların 2043’ü bir katlı, 260’ı üç katlı, 48’i dört katlı ve 19’u beş katlıydı.

-1945 yılında sıtma ile savaş başlatıldı. 1945 yılındaki sıtma taramasından 360 bin 86 kişi geçti. 39.887 metrekare bataklık kurutuldu. 7103 metreküp çukur dolduruldu. Bütün bu işler için 5669 işçi çalıştırıldı.

-27 Mayıs 1946 seçimlerinde Zonguldak Belediye Meclisi’nde 27 asil ve 27 yedek üye görev aldı. 1946 yılında belediye bütçesi 510 bin lira ile bağlandı.

-1946 yılında 60 bir lira olan Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası bütçesi, 1947 yılında Safranbolu ve Kdz. Ereğli bürolarının kurulmasıyla 38 bin 299 liraya düştü. O tarihte yeni kurulan E.K.İ’nin oda aidatı yıllık 5 bin lira idi. Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası 30.7.1919’da Zonguldak kaza iken kuruldu.

-1947, Atlı Atatürk ve İnönü Heykellerinin açılışı yapıldı.

-1947 Kozlu-İncirharmanı ocağında patlama oldu 13 kişi öldü.

-1947 yılında Zonguldak’ta 4210 hasta muayene edildi. 235 kişi hastaneye sevk edildi. 635 hastaya ilaç yazıldı.

-1947 yılında 1411 esnaf üç aylık muayenelerden geçirildi. Bu esnaflardan 50’si işlerini bıraktılar. Yapılan teftişler sırasında gıda maddesi satan 351 dükkânın gayri sıhhi mal sattığı görüldü. Haklarında gerekli işlemlere başlanıldı. Yine aynı teftişler sırasında yenmesi uygun görülmeyen 57 muhtelif gıda maddesinden 28’i tahlil edildi. Bunların 17’sinde kesin zarar tespit edildi. 23 gıda maddesinin yenmesi de sakıncalı bulundu. Toplam 40 değişik gıda maddesi imha edildi.

-1947 yılında Zonguldak’ta 997 kişi evlendi, 55 boşanma davası oldu. 3.032 çocuk doğdu, 2.089 kişi öldü.

-1948 Çatalağzı Termik Santralı işletmeye açıldı.

-1949’da yol durumu: 42.264 metrekare katranlı şose. 18.813 metrekare adi kaldırım. 12.855 metrekare parke vardı.

-29 Mayıs 1949 yılında Zonguldak’ta ilk şiir dinletisi yapıldı.

Yüksel Yıldırım(2016)

Zonguldak Nostalji

Kaynak: Zonguldak Nostalji
Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 30 63
2. Adana Demirspor 30 58
3. Samsunspor 30 58
4. İstanbulspor 30 54
5. Altay 29 53
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 30 49
8. Tuzlaspor 30 44
9. Ümraniye 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Günün Anketi Tümü
Halil Posbıyık Ak Parti'ye geçsin mi geçmesin mi? Halil Posbıyık Ak Parti'ye geçsin mi geçmesin mi?
14°
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 15 Nisan 2021
İmsak 04:34
Güneş 06:06
Öğle 12:58
İkindi 16:41
Akşam 19:40
Yatsı 21:06
Günün Karikatürü Tümü
Gelişmelerden Haberdar Olun
@