Batı Karadeniz Çevre Gönüllüleri Platformu, Zonguldak’ın ekonomik, sosyal ve ekolojik geleceğine ilişkin kapsamlı bir açıklama yayımladı. Kömür üretiminin gerilemesi, nüfus kaybı, çevre ve halk sağlığı sorunları ile yeni cezaevi yatırımlarına dikkat çekilen açıklamada, Zonguldak için “ekonomik, sosyal ve ekolojik pozitif ayrımcılık” çağrısı yapıldı. Platform, 17 Ekim’de Maden Mühendisleri Odası’nda düzenlenecek buluşmaya davette bulundu.
Batı Karadeniz Çevre Gönüllüleri Platformu, Zonguldak’ın geleceğine ilişkin değerlendirmelerini kamuoyuyla paylaştı. “Emeğin başkenti cezaevleri kentine dönüşüyor” başlığıyla yapılan açıklamada, kentin yaklaşık iki asırlık kömür madenciliği geçmişi, gerileyen istihdam olanakları, göç, çevre sorunları ve kamu yatırımlarının öncelikleri ele alındı.
Platform, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 öncesinde kömürden çıkış ve adil dönüşüm tartışmalarının önemine işaret ederek, Zonguldak’ın bu sürecin merkezinde yer alması gerektiğini savundu.
“ZONGULDAK KÖMÜRÜN BEDELİNİ İKİ KEZ ÖDEMEMELİ”
Açıklamada, Zonguldak’ın Türkiye’nin sanayileşmesine madencilerin emeğiyle önemli katkılar sunduğu, ancak bu sürecin iş cinayetleri, meslek hastalıkları, maden faciaları ve toplumsal kayıplarla ağır bir bedel yarattığı vurgulandı.
Türkiye Taşkömürü Kurumu’nun küçülmesiyle üretim ve istihdamın gerilediğini belirten platform, kömür ekonomisinin daralmasına rağmen kentte yeni ve yeterli istihdam alanlarının oluşturulamadığını ifade etti.
Açıklamada, yerli taşkömürü üretimi gerilerken termik santrallerin ithal kömür tüketiminin devam etmesinin, yaşanan sürecin gerçek anlamda bir dönüşüm olmadığını gösterdiği savunuldu. Platform, adil dönüşümün yalnızca üretimin azaltılmasıyla sınırlı kalmaması; işçilerin gelir güvencesini, gençlerin kentte kalabilmesini ve yeni ekonomik alanların oluşturulmasını kapsaması gerektiğini belirtti.
ÇEVRE VE HALK SAĞLIĞI İÇİN ŞEFFAFLIK ÇAĞRISI
Platformun açıklamasında hava kirliliği, termik santrallerin etkileri, ağır sanayi faaliyetleri ve doğal yaşam üzerindeki baskılar da geniş yer tuttu.
Zonguldak merkez, Kozlu, Kilimli, Çatalağzı ve Kdz. Ereğli çevresinde hava kalitesi ile halk sağlığı arasındaki ilişkinin kapsamlı biçimde araştırılması gerektiği kaydedildi. PM10 ve PM2.5 ölçümlerinin düzenli olarak yayımlanması, kanser ve solunum sistemi hastalıklarına ilişkin ilçe bazlı verilerin kamuoyuyla paylaşılması ve bağımsız bilimsel araştırmaların desteklenmesi istendi.
Açıklamada, ormanlarda, tarım alanlarında ve doğal yaşamda gözlenen değişimlerin nedenlerinin bilimsel çalışmalarla araştırılması gerektiği de belirtildi. Platform, çevresel sorunlarla ilgili iddiaların güvenilir ölçümler ve uzun dönemli araştırmalarla değerlendirilmesi çağrısında bulundu.
FİLYOS VADİSİ VE MADENCİLİK PROJELERİ GÜNDEMDE
Filyos Vadisi’nin geleceğine de dikkat çekilen açıklamada, sanayi ve lojistik yatırımlarının tarım alanları, sulak alanlar, su kaynakları ve biyolojik çeşitlilikle birlikte değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Alaplı ve Devrek çevresindeki maden arama ruhsatlarına ilişkin kaygıların da dile getirildiği açıklamada, ormanların, tarım alanlarının, su havzalarının ve köylerin yaşam alanlarının korunması istendi.
Platform, yeni projelerin yalnızca istihdam ve yatırım büyüklüğü üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini savunarak, mevcut geçim kaynakları ve ekolojik etkilerin de hesaplanmasını talep etti.
“EMEĞİN BAŞKENTİ CEZAEVLERİ KENTİNE DÖNÜŞÜYOR”
Açıklamanın öne çıkan başlıklarından biri de Zonguldak ve ilçelerinde gündeme gelen cezaevi yatırımları oldu.
Platform, Karadeniz Ereğli’deki cezaevi projesinin sözleşme bedelinin 837 milyon TL olduğunu, Alaplı’da ise geniş bir arazi üzerinde yeni bir açık ceza infaz kurumu planlandığını belirtti.
Cezaevi yatırımlarına ayrılan kaynakların ve arazilerin, kentin üretim, istihdam, eğitim, tarım ve ekolojik dönüşüm ihtiyaçlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Açıklamada, cezaevi yatırımlarının yerine değilse bile yanında, Zonguldak’ın ekonomik geleceğini güçlendirecek kamu yatırımlarının da aynı kararlılıkla hayata geçirilmesi gerektiği ifade edildi.
BATMAN ÖRNEĞİYLE ÜRETİM VURGUSU
Platform, kamu yatırımlarının farklı alanlara yönlendirilebileceğini anlatmak için Batman’da planlanan Sera Organize Tarım Bölgesi projesini örnek gösterdi.
Açıklamada, tarımsal üretim, istihdam ve yerel ekonomiyi geliştirmeye yönelik yatırımların Zonguldak için de kent koşullarına uygun biçimde ele alınması gerektiği belirtildi. Tarım, hayvancılık, kooperatifçilik, gıda üretimi, eğitim, teknoloji ve ekolojik restorasyonun yeni istihdam alanları oluşturabilecek başlıklar arasında olduğu kaydedildi.
Platform, gençlerin kentte kalmasını sağlayacak ekonomik olanakların artırılmasını, köylerde üretimin desteklenmesini ve Zonguldak’ın endüstri mirasının korunmasını istedi.
17 EKİM’DE BULUŞMA ÇAĞRISI
Batı Karadeniz Çevre Gönüllüleri Platformu, açıklamasının sonunda Zonguldak için ekonomik, sosyal ve ekolojik pozitif ayrımcılık talebini yineledi.
Kömürden çıkış sürecinin işsizliği, göçü ve geleceksizliği artıran bir sürece dönüşmemesi gerektiğini belirten platform, kararların kentte yaşayanların katılımıyla alınmasını istedi.
Platformun çağrısında şu ifadeler yer aldı:
“Zonguldak kömürün bedelini iki yüz yıl ödedi. Şimdi kömürden çıkışın bedelini de Zonguldak halkına ödetmeyin. Emeğin başkentini cezaevleri kentine dönüştürmeyin. Zonguldak için adalet istiyoruz. Zonguldak için ekonomik, sosyal ve ekolojik pozitif ayrımcılık istiyoruz.”
Platform, 17 Ekim saat 13.00’te Zonguldak Maden Mühendisleri Odası’nda gerçekleştirilecek buluşmaya yurttaşları davet etti.
