ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sürerken Karadeniz’i doğrudan etkileyebilecek yeni bir gelişme gündeme geldi. Avrupa Birliği üyesi Romanya’nın ABD’yi Karadeniz kıyısındaki askeri üsse davet etmesi, bölgenin yeni bir çatışma hattına dönüşebileceği endişelerini artırdı. Emekli Tümamiral Cem Gürdeniz, söz konusu hamlenin Karadeniz’deki dengeleri bozabileceğini belirterek Türkiye’yi doğrudan ilgilendiren kritik uyarılarda bulundu.
ABD Karadeniz’e asker ve savaş uçağı konuşlandırıyor
Romanya Cumhurbaşkanı Nicușor Dan’ın talebi üzerine ABD’nin, Romanya’nın Karadeniz kıyısındaki Köstence yakınlarında bulunan Mihail Kogalniceanu Hava Üssü’ne asker ve savaş uçağı konuşlandıracağı ifade edildi. Söz konusu üssün genişletilmesi ve bölgede daha yoğun askeri hareketlilik yaşanması bekleniyor.
Bu gelişme, İran’a yönelik olası askeri operasyonlarda Karadeniz’in stratejik bir cephe hattına dönüşebileceği yorumlarını da beraberinde getirdi.
“Karadeniz, İran operasyonunun ileri üssü yapılmak isteniyor”
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan emekli Tümamiral Cem Gürdeniz, bu adımın son derece kritik olduğunu vurguladı. Türkiye’nin Karadeniz’de Montrö Boğazlar Sözleşmesi sayesinde Ukrayna-Rusya savaşının başından bu yana dengeli bir politika izlediğini hatırlatan Gürdeniz, Karadeniz’in İran’a yönelik Amerikan hava operasyonlarının ileri üssüne dönüştürülmesinin bu dengeye zarar vereceğini söyledi.
Gürdeniz, “Türkiye Karadeniz’de Montrö rejimi sayesinde tarafsız ve dengeli bir politika uyguluyor. Aynı şekilde Ankara, İran’ın toprak bütünlüğüne ve egemenliğine saygı duyduğunu en üst seviyede açıkladı. Karadeniz’in İran’a yönelik Amerikan hava harekâtının ileri üssüne dönüştürülmesi bu ilkelere açıkça aykırıdır” ifadelerini kullandı.
“Montrö’ye aykırı”
Karadeniz’de NATO ve ABD varlığının artmasının Montrö Boğazlar Sözleşmesi açısından da risk oluşturabileceğini belirten Gürdeniz, bölgenin büyük güçlerin çatışma alanına dönüşmemesi gerektiğini vurguladı.
Karadeniz’in askeri operasyonlar için kullanılmasının bölgedeki dengeleri bozacağını belirten Gürdeniz, Türkiye’nin bu süreçte son derece dikkatli hareket etmesi gerektiğini söyledi.
“Türkiye bu operasyonun parçası olmamalı”
Gürdeniz, Türkiye’nin İran’a yönelik olası bir askeri operasyonun parçası olmaması gerektiğini belirterek özellikle Türk hava sahası konusunda dikkat çekici bir uyarıda bulundu.
“Türkiye asla ve asla böyle bir operasyonun parçası olmamalıdır. Bu çerçevede Türk hava sahası İran’a yönelik saldırılar için kullanılmamalıdır” diyen Gürdeniz, aksi durumda Karadeniz’in çok daha büyük bir savaşın cephe hattına dönüşebileceğini ifade etti.
Karadeniz illeri açısından risk artabilir
Uzmanlara göre Karadeniz’de artabilecek askeri hareketlilik, Türkiye’nin Karadeniz kıyısındaki illerini de doğrudan etkileyebilecek güvenlik risklerini beraberinde getirebilir. Bölgedeki askeri üslerin ve hava sahasının olası operasyonlarda kullanılması durumunda Karadeniz havzasında tansiyonun daha da yükselmesinden endişe ediliyor.
Bu nedenle Türkiye’nin Montrö rejimi ve bölgesel denge politikası çerçevesinde dikkatli bir diplomasi yürütmesi gerektiği vurgulanıyor.
