banner3

banner17

YANLIŞ HESAP!

BÜYÜK YANILGI: KURUMUN KAR VE ZARAR ÜZERİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ…
NOSTALJİ 27.04.2021, 20:31
1993
YANLIŞ HESAP!

İşletmelerin performans göstergelerinden en önemlilerini, başta verimlilik olmak üzere; kar, karlılık, kalite, randıman (girdilerden yararlanma oranı) ve etkenlik olarak sıralayabiliriz. Bu göstergeler, bunlarla ilgili hesaplar ve bulunan değerler işletmenin kayıtlarında yer alır. İşletme ile ilgili yorumlar ve değerlendirmeler de bu kayıtlarda yer alan performans bilgileri üzerinden yapılır.

Katma Değer kavramı, işletmelerin yarattıkları mal ve hizmetin o piyasadaki değerini ifade eder. İşletmenin belli bir dönemde – ki işletme faaliyetleri hep dönemsel olarak ifade edilir - maliyetleri ile satış gelirler arasındaki fark, kar ya da zarar anlamına gelir. Gelirlerin fazla olması durumunda kar, tersi durumda ise zarar söz konusudur. Kayıtlarında yer alan, görünen maliyetler ve gelirler üzerinden bu hesaplar yapılır ve değerlendirmeler de buna göre olur.

Peki; bir işletmenin gider hanesinde yer alan maliyet ile gerçekleştirilen, yaratılan, fakat işletmenin kayıtlarında görülmeyen mal ve hizmet üretimleri varsa o zaman ne olacak ? Biraz daha açalım: kayıtlarında, işletmenin görünürdeki mal ve hizmet üretimi için harcandığı kabul edilen para ile başka mal ve hizmet üretimleri yapılıp topluma sunuluyorsa ve bu başka mal ve hizmetlerle oluşan katma değer işletmenin gelir hanesinde yer al(a)mıyorsa ne olacak ? Bilimsel akıl yapılması gerekeni açıklıyor: işletmenin kar ve zarar hesabına girmeden önce, o işletmenin reel olarak yarattığı katma değerin hesaplanıp ortaya konacak, gelir ve gider farkı yani kar ya da zarar bu rakamlar üzerinden yapılacak. Bu hesap yapılmadan bir işletmenin kar-zarar hesabı yapılamayacağını, ekonomi bilimi de, matematik de, mantık da söylüyor.

Türkiye Taşkömürü Kurumu, eski tüzel kişilikleriyle birlikte 150 yıllık bir işletme. Bu işletme 150 yıldır sadece kömür madenciliği yapmıyor. Bir ilin tüm faaliyetlerini gerçekleştiriyor. Son 15-20 senede bu faaliyet alanlarının birçoğundan çekilse de yine de madencilik dışında gerçekleştirdiği ve topluma sunduğu mal ve hizmet üretimleri söz konusu. Bu mal ve hizmet üretimleri için katlandığı maliyet, Kurumun kayıtlarında yer alırken, söz konusu bu maliyet ile toplum için yaratılan gelir kayıtlarında yer almıyor. Ekonomik hesaplama hatası da burada başlıyor. Bir işletme düşünün; 150 yıldır, bir ilin altyapısından eğitimine, enerjisinden sporuna, yol yapımından liman işletmeciliğine, ulaştırmasından gıdasına kadar her şeyini gerçekleştiriyor. Bütün bunlar için yaptığı harcamalar, kayıtlarında gider hanesinde var ancak bu harcamalar ile yaratılan mal ve hizmetin gelir değeri kayıtlarında yok.

Bu gelir hesaplanıp ortaya konmadan hiçbir işletmenin kar-zarar hesabı yapılamaz. Bu gelirin hesabını yapmak da kolay değildir. Bilimsel yöntem şudur: Kurum bu mal ve hizmet üretimlerini yapmasaydı, toplum bunları ne kadara mal edecekti ?. Yani bunların piyasa değeri nedir ?. Bu piyasa değeri, teker teker hesaplanacak, Kurum dışına yapılan tüm makro ve mikro tüm faaliyetler belirlenerek, üretim değerleri hesaplanacak ve gelir hanesine yazılacaktır. Bu gelirin ne kadar olduğu önemli değildir; önemli olan, hesabı yapılmamış varlığıdır. Yani Kurumun görünür kayıtlarında yer alan harcamalar ile yaratılan REEL KATMA DEĞER ortaya konacaktır. Bu işlem yapılmadan kar-zarar hesaplamaları yapılamaz, yapılsa da ortaya çıkan rakamların gösterge niteliği olmaz. Dolayısıyla değerlendirilmesi söz konusu olamaz.

Görünürdeki faaliyetlerinin dışında başka mal ve hizmet üretimlerini gerçekleştiren ve bunların geliri kayıtlarında yer al(a)mayan işletmelerde, reel katma değer analizi yapılması gereken bir performans ölçümüdür. Bu analiz; görünen ve görünmeyen, dönemsel olarak binlerce hatta milyonlarca faaliyetin saptanmasının pratikte mümkün olamayacağından dolayı yapılamaz. Hele ki, yarattığı reel katma değer bağlamında toplumla iç içe geçmiş TTK için hiç yapılamaz. Kar ve zarar hesabının yapılması, gelir hanesi bilinemediğinden doğru değildir. Bulunan rakamlar, gerçek gelir ile maliyet farkını yansıtmamaktadır. Kayıtlardaki gelir, bu maliyet ile yaratılan reel gelirden her zaman küçük olacaktır. Dolayısıyla söylenecek son söz; TTK’nın kayıtlarındaki maliyet ile, sadece görünen faaliyeti olan kömür üretimi geliri değil; hesaplanamayacak, büyüklüğü belirlenemeyecek gelir yaratılmaktadır. Kesin olarak bilinemeyen gelir söz konusu iken, kar ve zarardan söz etmek ve değerlendirmede bulunmak da; bilimsel yanlışın yarattığı büyük yanılgı içinde olmaktır.

Yüksel Yıldırım(2018)

Zonguldak Nostalji

Kaynak: Zonguldak Nostalji
Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
1. Beşiktaş 38 81
2. Fenerbahçe 38 79
3. Galatasaray 38 78
4. Trabzonspor 38 67
5. Hatayspor 38 60
6. Sivasspor 38 59
7. Alanyaspor 38 57
8. Gaziantep FK 38 55
9. Karagümrük 38 54
10. Göztepe 38 51
11. Konyaspor 38 48
12. Rizespor 38 45
13. Malatyaspor 38 44
14. Başakşehir 38 44
15. Kasımpaşa 38 43
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 38 40
18. Ankaragücü 38 38
19. Erzurumspor 39 37
20. Gençlerbirliği 38 35
21. Denizlispor 38 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 35 80
2. M. United 34 70
3. Chelsea 35 64
4. Leicester City 35 63
5. West Ham 35 58
6. Liverpool 34 57
7. Tottenham 35 56
8. Everton 34 55
9. Arsenal 35 52
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 34 48
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 34 41
14. Newcastle 35 39
15. Brighton 35 37
16. Southampton 34 37
17. Burnley 34 36
18. Fulham 34 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Günün Anketi Tümü
Halil Posbıyık Ak Parti'ye geçsin mi geçmesin mi? Halil Posbıyık Ak Parti'ye geçsin mi geçmesin mi?
14°
açık
Günün Karikatürü Tümü
Gelişmelerden Haberdar Olun
@