banner3

banner17

Geççek aslında Zonguldak şivesidir!

Zonguldak Tarih Editörü Hayati Yılmaz son günlerde gündemden düşmeyen Tarkan'ın son şarkısı "Geççek" isimli şarkıya ithafen paylaşım yaptı. Yılmaz "Türkçeyi bozuyor onun aslı geçecek" diyenlere "geççek" Zonguldak şivesidir diyerek yanıt verdi.
MAGAZİN 20.02.2022, 11:31
993
Geççek aslında Zonguldak şivesidir!

Zonguldak Tarih Editörü Hayati Yılmaz son günlerde gündemden düşmeyen Tarkan'ın son şarkısı "Geççek" isimli şarkıya ithafen paylaşım yaptı. Yılmaz "Türkçeyi bozuyor onun aslı geçecek" diyenlere "geççek" Zonguldak şivesidir diyerek yanıt verdi.

Hayati Yılmaz'ın o paylaşımı:
"Son günlerde popüler olan bir şarkı var. "Geççek".
Bazıları iktidarı kasıt etti diyor, bazıları Pandemi‘yi...
Bazıları da diyor ki! Türkçeyi bozuyormuş.
Vallahi, hangisi bilmem ama biz de de "geççek" derler. 
Batı Karadeniz‘in şivesi ile birlikte yurdun dört bir yanında ;özelikle Bursa ve Trakya Türkçesinde kullanılıyor. Bu benzerlik Türklerin geldiği soyun, aynı koldan olmasının da etkisi var. Oğuz, Türkmen, Kıpçak şiveleri gözlemlenmiş. Zonguldak şivesinde bu üç unsurun etkisi var.
Tarkan aslen Rizeli, Almanya doğumlu, Karamürsel‘de büyümüş. Belki bu şive oradan kulağında kalmıştır. Marmara‘nın doğusu, bizim şiveye yakındır. 
Tarkan‘ın Zonguldak ile alakası sadece, Kurtuluş Şavaşı‘nın tek deniz savaşını gerçekleştiren ,Alemdar gemisi kaptanı Ali Dursun Tevetoğlu‘nun , Rize kökenli ailesinden akrabası olması. 
Zonguldak şivesinde  baççe, haççe, göççük gibi sözcükte, sonraki sesin önceki sesi etkilemesi olayı var. Bizde  "Geçecek" kelimesi  "geççek" olarak kullanılıyor.
Geçen bir şeyi işaret ettiğinde "Geçiya" ...
Geçivö:r 
Geçiyal:a
Geçsün,
gibi kelimeler bizim şivedendir.

Size Zonguldak şivesinden 200 kelime hazırladım.(Bu sözlük çok daha fazladır ve henüz tamamlamadım) Eğer büyüklerinizden duyduğunuz kelimeler varsa sözlüğe katkı sağlaya bilirsiniz.

İşte yaklaşık 200 adet Zonguldak Şivesi kelimesi

A
abacum (Ablacım)
alma (Elma)
ağnamaya (Anlamıyor)                 
anamayom (Anlamıyorum) 
adamcavuza (Adamcağıza)
ağzını gayırma (ağzını açma)
anam eyle gidyon (annemlere gidiyorum)
anamgil (Annem tarafı / sülalesi)
aklan (Küçük dere)
ağnadcak (Anlatacak) 
ağnın ( Abi-kardeşine, Amcası-yeğenine hitap ‘Ağanın’)
anayon (Anlıyorsun)
B
bagursuk :Bağırsak.
Baḳamayon (Bakamıyorum)
bangıl. Kıvam olan yoğurt.
barabar (beraber)
baygun (Baygın)
beber (Biber)
beya/baya (Yeterince çok)
bıldır (geçen sene)
bicanım ( bir canım/ bir tanem)
bisetten (biraz sonra)
bişiryon (Pişiriyorum)
Biyolçuk ( Bir kere.)
boyuna (Sürekli)
böğün (Bugün )
budak; (Öküz arabalarının kenarlarındaki çubuklar.)
buranıy (Buranın)
buruş (Kurutulmuş erik.)
buya bak (Bu tarafa bak)
büydey (buğday)
C
ceğüz (Ceviz)
cısdımlak : (Çırılçıplak)
cibildak  (Çıplak.)
Ç)
çalışüken (Çalışken)
çarak  (Çardak, Balkon)
çaruk (Çarık, eskiden kullanılan çuldan veya deriden yapılan ayakkabı.)
çıvıya ( Koşuyor)
çon (Baldır)
çövdürmek (çökme)
çövürüvedile (çeviriverdiler)
çükündür (kırmızı turptan yapılan yemek)
D)
davıdıya (Dağıtıyor)
davılıya (dağılıyor)
davutuvaya (Dağıtıyor)
dedegila ( İki öküzün arasındaki öküz arabasına bağlanan tahta parçası)
deeyy şordaa (işte orada), 
değüşük (bu buğunan değüşük "Bu bunun ile uyuşmuyor" )
demeyala (demiyorlar)
denecik (tanecik)
deyveycem (diyeceğim),
dırmuk / Durmuk (Tırmık)
doğdor ( Doktor)
doğul (Davul)
domatis (Domates)
döküncü (Dökünce)
dübek/ Dibek( Büyük yuvarlak ,ortası oyulmuş taş. Dibek taşında buğday, mısır dövülerek un haline getirilir.)
E)
ecçük (Azcık) 
elantrik (Elektrik)
eleleştüme ( Karıştırma)
endi gün (Evelsi gün)
epey (Çok)
epsit (Öküz arabası tekerleklerindeki çubuklar.)
esger (Asker)
eşgembez (İşkembe)
eycene yıka (iyice yıka)   
F )                                                    
fatin (Topuklu bayan ayakkabısı)
fıstan (fistan ,tek parça kadın giysisi)
G)
galan (Sırtla yük taşıma ipi)
gardaşımınan (Kardeşim ile)
garuşdurya (Karıştırmak)
garyola ( divan)
gayguşuk (Kapı aralığı)
gayıntam (Bir kadına/erkeğe göre eşinin babası "Kayınbaba/Kayınpeder")
gayruka: Bayan Ayakkabısı(Lastik)
geldüyüz mü? (geldiniz mi ?)
geliyela (geliyorlar)
gelmeyon (gelmiyorum)
gelvey (geliverin)
geziyalla (Geziyorlar)
gıldırkıç ( Tahterevalli)
goyuveyela (koyuyorlar)
gücük ( İzmarit) 

H)
ḥabarım va (haberim var)
ḥabarım yoğdu (haberim yoktu)
ḥanı gı (hani kız )
ḥanḳısınnan (Hangisi ile)
hepucunuz (hepiniz)
heraza : Her yer
heymeteteh ( Hay Allah)
hıştamay (ses çıkarmayın)
ılazımsa alısuyuz (Lazım ise alabilirsin)

I)
ıraḥ metli (Rahmetli)
ıraḥatsuz (Rahatsız)
ıraḥmetli (Rahmetli)
ırmazan (Ramazan)
ırzası (Rızası)

İ)
ilimon (Limon)
iliyan/ilyan (Leğen) 
ipünnen (ip ile)
ireşbellig (Rençberlik)
irezillik (Rezilik)
iscaçuk (sıcacık)
isdeyoduḳ (İstiyorduk)

K)
kardeşi karsı ( görümce)
ḳatiyyen (Kesinlikle Olmaz)
kaynaya (bağ kaynaya "bana sorun oluyor)
kiren (Kiraza benzeyen  ekşi meyve)
kocabuba (Dede)
kocana (Babanne)
koken (Hayvanların ipini bağlamak için toprağa batırılan, ağaçtan yapılma alet.)
kuble (keserin çiviyi vurma tarafı)
kuççug (Küçük)

M)
maçalı ( Söz dinlemeyen çocuk)
marıl  (Marul )
misir (Mısır)

N)
nedeyoy ? (Ne diyorsun ?)
nemelazım ( Neyime lazım)
neoliya (Ne oluyor)
nodul( Öküzlere yön vermek için kullanılan değneğin ucundaki metal parça.)

O)
oḳuyola uşaklar (Çocuklar okuyorlar)
ollarda (Oralada)
onuykini (onunkini)
ossun (Olsun)
ovüdüyoz (Öğütmek)
oya ,buya ( o tarafa, bu tarafa)
oyün (Yemek için "öğün" )

Ö)
ögrendere (Öküzler için kullanılan değnek)
önüyde görmeyoymu ?(Önünde görmüyor musun ?)

P)
patitis (Patates)
ponduruk(Öküz arabalarında iki öküzün kafasına takılan boyunduruk.
pulluk (Tarlayı sürmek için kullanılan alet.)
pürçekli gelen (Sacı başı dağınık.)

R)

S)
salavatlamak (Uğurlamak)
sandıḳacı (sendikacı)
saşduḳ (Şaşırdık)
savoluy (Sağ olun)
ses etmey (ses çıkarmayın)
seyit (Koş)
sıçıraya (Sıçrıyor.)
sıfta (siftah)
sonadan (Sonradan)
sovralıḳ (Sofralık)
söyleseya (Söylesene)
suraynan (Sırayla)
suyuynan (Su ile)
Ş)
şorda  (şurada )

T)
toplaniyela (Toplanıyorlar)
töbeosun (Tövbe olsun)
tuymuna (Rastgele)
U)
ufür (üfle)
uşacuğum (Çocuğum)
Ü)
Ümük (Boğaz)

V )                          
vaḳıt (Vakit)
verümüsüy ? (Verir misin ?)

Y)
yağsoğutan (Yalaklık.)
yapıyala (Yapıyorlar)
yaşluluḳ (Yaşlılık)
yavıya (Yağıyor)
yelleşdile (Yerleştiler)
yerdük (yerdik)
yetişdürüyoz  (yetiştiriyoruz)
yidüllēdi (yedirirdiler )
yidülledi (yedirirlerdi)
yoġ (yok)
yuğardan   
   
Z
zatan (Zaten)
zattı (Zaten)
zattıyom (Satıyorum)
zatü (Zaten)
zelva (Öküzlerin kafasına geçirilen ,Öküz arabasını sürmesine neden olan boyunduruk.)
zerdali (Eriğin olmamış hali, gök erik ya da can erik.)
zeytinyavu (Zeytinyağı)
zoruzidi (işi gücü)

Tarkan türki çavurmuş bakasay .Kimise anamaya...
Benüm uşak deyveydi bağ. Sosyal Medya mı ne vamış, ne bilem ben. heymeteteh yıkılıya deya.
....Savoluy emme, beni karuştumay, görüşürüz galan :)

Hayati Yılmaz ile
Zonguldak Tarih

Kaynak: HABER MERKEZİ
Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Pendikspor Futbol 34 77
2. Amed Sportif Faaliyetler 34 57
3. TECO Karacabey Belediyespor 34 56
4. Isparta 32 Spor 34 55
5. Tarsus İdman Yurdu 34 55
6. Anagold 24Erzincanspor 34 54
7. Bucaspor 1928 34 53
8. Kırşehir Belediyespor 34 49
9. Ankara Demirspor 34 49
10. Weecoins Kırklarelispor 34 47
11. Şanlıurfaspor 34 46
12. Nazilli Belediyespor 34 45
13. Uşakspor A.Ş. 34 40
14. CriptoSwaps Zonguldak Kömürspor 34 38
15. Pazarspor 34 34
16. Akhisarspor 34 31
17. Karatay Termal 1922 Konyaspor 34 29
18. Eskişehirspor 34 22
19. GMG Kastamonuspor 0 0
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Günün Anketi Tümü
1.100 TL Bayram ikramiyesi yeterli mi yetersiz mi? 1.100 TL Bayram ikramiyesi yeterli mi yetersiz mi?
Gelişmelerden Haberdar Olun
@