banner3

banner17

27.07.2021, 20:53 799

Filyos’taki Lokomotif Atölyesi

Efsunlu güzel Filyos…

Nüfus ve yerleşim alanı olarak küçük belde olsa bile özgül ağırlığı çok ama çok fazla olan Filyos…

Tios antik kenti, doğal gazı, limanı, Filyos Vadisi projesi, ilçe olma ve Bartın’a bağlanma söylemleriyle daima gündemde kalmayı başaran Filyos…

İç Anadolu’nun denize açılan en yakın kapısı, ay yıldızlı tren penceresinden en güzel gün batımlarının izlendiği Filyos…

1956 yılında trenle geçişi sırasında Prenses Süreyya’yı bile büyüleyen göz kamaştırıcı güzel Filyos…

Batı Karadeniz’in bu eşsiz tatil merkezi Filyos, sadece son yıllarda değil Cumhuriyet’in ilk yıllarında da hep gündemdeydi.

Deniz kıyısında olması onu çok daha önemli hale getirdi.

Cumhuriyet’in başkenti Ankara ile kömür diyarı Zonguldak’a bağlayan demiryolunda ilk kazmanın vurulduğu, ilk rayların döşendiği yer de Filyos oldu.

Demiryolunun inşasına 1927 yılında Filyos’ta eski iskelenin kurulumuyla başlandı.

Filyos’tan Karabük’e doğru ilerleyen demiryoluyla önce 1935 yılında Filyos-Ankara hattı tamamlandı.

Ardından 1936 yılında Çatalağzı ve 1937 yılında da Zonguldak hattı açıldı.

Hem Zonguldak hem de Ankara yönüne uzanan demiryolunun tam merkezinde Filyos bulunmaktaydı.

Henüz demiryolu hattı Ankara’ya ulaşmadan yöre insanının mağduriyetini gidermek üzere 1930 yılında Filyos-Balıkısık, 1934 yılında da Filyos- Eskipazar arasında tren işletmeciliğine geçildi.

En uygun yer seçilen Filyos’ta iskelenin kurulmasıyla birlikte personel, vagon, lokomotif ve malzemeler deniz yoluyla getirildi.

Oldukça geniş bir alana sahip sahil bölgesinde demiryolu inşa ve işletme faaliyetleri için ihtiyaç duyulan istasyon, lojman, atölye gibi bina ve tesisler inşa edildi.

Demiryolu inşasında malzeme taşıyan ve tamamlanan hatlarda çalışan lokomotif ve vagonların bakım, onarım ve ikmallerinin yapılabilmesi için atölyeye ihtiyaç vardı.

Demiryolu hattının Çatalağzı’na ulaşıp büyük ölçekli demiryolu tesisleri inşa edilene kadar Filyos’ta bulunması ve yaklaşık 10 yıl hizmet vermesi gereken atölyeden hiç söz edilmeyişi bizim araştırma konumuza dönüştü

Filyos’ta böyle bir atölye var mıydı, varsa nereye kurulmuştu?

Burada kimler görev yapmıştı?


Hicaz Hattından Urfa-Zonguldak Hattına

Araştırmamız sırasında öncelikle depo denilen lokomotif ve vagonların bakım, onarım ve ikmallerinin imkân sağlayan iki adet atölye fotoğrafına ulaştık.

Filyos İstasyonuna Çatalağzı yönünden girişte sağ tarafına konuşlanmış depo işlevini görebilecek yapıya ait fotoğraflarda deponun önce küçük ölçekli olarak kurulduğu ihtiyaca göre zamanla büyütüldüğü görülüyor.

Milliyet gazetesinin 12 Kanunusani 1930 tarihli nüshasındaki Ankara-Ereğli demiryolu hattı inşasına dair haberindeki lokomotif fotoğrafı altında “Yeni çıkarılan(iskeleye) lokomotiflerden birinin Filyos deposu önünde kurulması” ifadesi yer alıyor.

Son Posta gazetesinin 11 Birinciteşrin 1937 tarihli “Ankara-Zonguldak hattı üzerinde feci bir kaza” başlıklı olarak verilen haberde de, Çatalağzı’ndan hareket eden yük treninin Filyos’ta depo hatlarına girmesi nedeniyle kazanın meydana geldiği belirtilmiş.

İlgili haberler ve fotoğraflar birleştirildiğinde Filyos istasyonun batı yönünde bulunan yapının depo olduğu kesinlik kazanıyor.


Filyos’ta Romanyalı Halil, Urfalı Abdülkadir

Filyos Depo Müdürlüğünde görev yapan personelle ilgili olarak da iki kişinin bilgilerine ulaştık.

Demiryollar mecmuasının 1931 yılı mart sayısında da Filyos Depo Müdürünün vefat haberi yayınlanmış.

“Elim bir ziya” başlığıyla verilen habere göre; 1283 yılında Tulca’da(Romanya) doğan ve Türk şimendiferciliğinin ilk müntesiplerinden olan Halil Bey, Hicaz demiryolu hattındaki makinistlik görevinin ardından Bilecik ve İzmit’te depo şefliği, Ankara-Sivas hattı fabrika müdürlüğü ve cer amirliği görevlerini ifa ediyor. 2 Temmuz 1929 tarihinde Filyos depo müdürlüğü görevine getirilen Halil Bey, 1.2.1931 tarihinde görevi sırasında ani rahatsızlığı nedeniyle hayata veda ediyor.

Demiryollar mecmuasının 1932 yılı mayıs sayısında “Ölen arkadaşlarımız” başlığı altında verilen haberde ise Filyos’ta görev yapmış Urfa doğumlu makinist Abdülkadir Efendinin vefat haberine ulaşıyoruz.

1295 yılında Urfa’da doğan Abdülkadir Efendi de Halil Bey gibi önce Hicaz hattında makinistlik görevi yapıyor. 1928 yılında Demiryolu İdaresine geçiş yaptıktan sonra Filyos Depo Müdürlüğünde makinistlik görevine devam ediyor. 29.3.1932 tarihinde ise vefat ediyor.

Yukarıdaki bilgiler de gösteriyor ki, gerek demiryolu hattının inşası, gerekse tren işletmeciliği açısından elzem olan lokomotif-vagon bakım onarım atölyelerinden birinin Filyos’ta konuşlanmış olduğu artık kesinlik kazanmıştır.

Onun da ötesinde Yenice ilçesindeki dekovil demiryolunda çalışırken 1945 yılında vefat eden Urfalı sanatçı Mukim Tahir gibi aynı yörede bir başka Urfalı Abdülkadir Efendi’nin de demiryolundaki vefatları oldukça manidardır.

Zonguldak yöresinin inşasında alın teri döken üstat Mukim Tahir ve Makinist Abdülkadir Efendi yıllar önce bu diyardan ve bu hayattan çekip gittiler.

Gitmesine gittiler de, farkından bile olmadan türkü diyarı Urfa ile kömür diyarı Zonguldak arasında gönül köprülerinin temelini attıklarını nereden bilecekler?

Yorumlar (3)
Saffet Kumbas 4 ay önce
Sürgüne gönderilen ve Atatürk’ün ölümünden sonra affedilerek yurda dönen, kirpi lakaplı meşhur yazar ve gazeteci Refik HALİT Karay, çalıştığı gazete tarafından görevle Zonguldak’a gönderilir. Bir yerlerde okumuştum. Trenle Ankara-Zonguldak yolcuğu yapar. Filyostan ve Filyos Karabük arasında gördüğü manzaralardan etkilenerek, yazısında detaylı söz eder. Bir yerinde Karabük’ten sonrasını İsviçre’nin dağ manzaralarıyla kıyaslayarak, çok daha güzel olduğunu ifade eder.
Mehmet toksoz 4 ay önce
Filyos hep güzel di güzel kalacak seven sever
Bu güzel bilgileri okurken doğduğum Filyos’umun tarihini de bir nebze olsun öğrenmiş oldum vay be dedim nereden nereye bu emeği geçen büyüklerimize de çok müteşekkiriz Allah rahmet eylesin mekanları cennet olsun nur içinde yatsınlar 4 ay önce
Filyos doğduğum yer olarak her zaman gözümde bir numara her zamanda öyle kalacak dışardan ziyaretçilerle her yaz dolup taşmakta tarihten bu yana okuduğum bilgilere göre tüm Hizmeti geçen büyüklerimizin mekanı cennet olsun nur içinde yatsınlar Allah rahmet eylesin şöyle okuyorum da tarihte geçmişi çok hizmeti geçenlere olmuş Allah rahmetiyle muamele eylesin tekrar diyorum
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Pendikspor 12 29
2. Amed Sportif Faaliyetler 13 21
3. Isparta 32 Spor 13 21
4. Nazilli Belediyespor 13 19
5. Bucaspor 1928 13 19
6. Şanlıurfaspor 12 19
7. Tarsus İdman Yurdu 13 18
8. Ankara Demirspor 13 18
9. Kırklarelispor 12 18
10. Anagold 24Erzincanspor 14 17
11. Karatay Termal 1922 Konyaspor 14 17
12. Uşakspor A.Ş. 12 16
13. Akhisarspor 13 16
14. Pazarspor 12 16
15. Kırşehir Belediyespor 12 15
16. Zonguldak Kömürspor 12 14
17. TECO Karacabey Belediyespor 12 13
18. Eskişehirspor 13 10
19. GMG Kastamonuspor 0 0
Takımlar O P
1. Trabzonspor 13 33
2. Hatayspor 13 26
3. Konyaspor 13 26
4. Alanyaspor 13 24
5. Fenerbahçe 13 23
6. Karagümrük 13 22
7. Başakşehir 14 22
8. Galatasaray 13 21
9. Beşiktaş 13 20
10. Adana Demirspor 14 20
11. Altay 14 17
12. Kayserispor 13 16
13. Antalyaspor 13 15
14. Gaziantep FK 13 15
15. Sivasspor 13 13
16. Giresunspor 13 13
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 13 12
18. Göztepe 13 10
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 13 7
Takımlar O P
1. Ümraniye 12 27
2. Ankaragücü 13 27
3. Eyüpspor 13 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. Tuzlaspor 12 20
7. Kocaelispor 12 20
8. İstanbulspor 12 19
9. Adanaspor 13 18
10. Gençlerbirliği 13 17
11. Samsunspor 12 16
12. Bursaspor 13 14
13. Denizlispor 12 14
14. Menemenspor 12 14
15. Manisa FK 14 14
16. Boluspor 12 13
17. Ankara Keçiörengücü 12 10
18. Altınordu 13 10
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 12 29
2. Man City 12 26
3. Liverpool 12 25
4. West Ham 12 23
5. Arsenal 12 20
6. Wolverhampton 12 19
7. Tottenham 12 19
8. M. United 12 17
9. Brighton 12 17
10. Crystal Palace 12 16
11. Everton 12 15
12. Leicester City 12 15
13. Southampton 12 14
14. Brentford 12 13
15. Aston Villa 12 13
16. Watford 12 13
17. Leeds United 12 11
18. Burnley 12 9
19. Norwich City 12 8
20. Newcastle 12 6
Günün Anketi Tümü
CHP’nin Cumhurbaşkanı adayı sizce kim  olmalı? CHP’nin Cumhurbaşkanı adayı sizce kim olmalı?
13°
açık
Gelişmelerden Haberdar Olun
@